บทความ

>

สรุปประเด็นงานสัมมนา “Startup Fundraising” ในโครงการ SET University Networking 2019

สรุปประเด็นงานสัมมนา “Startup Fundraising” ในโครงการ SET University Networking 2019

HIGHLIGHT :

  • สรุปประเด็นที่น่าสนใจฉบับย่อจากงานสัมมนาในหัวข้อ “Startup Fundraising โลกการเงินการระดมทุนของธุรกิจสตาร์ทอัพ” ซึ่งเป็นองค์ความรู้ด้านการเงินการระดมทุนรูปแบบใหม่สำหรับธุรกิจแบบสตาร์ทอัพ ที่จะได้รับเงินทุนสนับสนุนในการขยายธุรกิจจากนักลงทุนประเภท Angel, VC, CVC ตามระยะการเติบโต โดยตลาดหลักทรัพย์ฯ จัดอบรมให้แก่อาจารย์มหาวิทยาลัยเครือข่ายทั่วประเทศ เมื่อวันที่ 23 -24 สิงหาคม 2562 ที่ผ่านมา
เวลาในการอ่าน 5 นาที

โครงการ SET University Networking เป็นกิจกรรมที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และมหาวิทยาลัยเครือข่าย     ทั่วประเทศมีความร่วมมือกันในการพัฒนาและเผยแพร่ความรู้ด้านการวางแผนการเงิน และการลงทุนแก่นิสิตนักศึกษามาเป็นเวลากว่า 15 ปี โดยทุกปีจะมีการจัดอบรมสัมมนาเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ด้านตลาดทุนแก่อาจารย์มหาวิทยาลัย ซึ่งในปี 2562 นี้ ตลาดหลักทรัพย์ฯ ได้จัดสัมมนาเรื่อง “Startup Fundraising” พร้อมมอบสื่อการเรียนรู้ SET Startup Digital Knowledge ที่เป็นคลังความรู้ด้านผู้ประกอบการรวมกว่า 150 ชิ้น อาทิ SET e-Learning Clip ความรู้ คู่มือและหนังสือ Startup Fundraising โลกการระดมทุนสตาร์ทอัพ ให้แก่มหาวิทยาลัยทั่วประเทศกว่า 60 แห่ง

โดยเนื้อหาการอบรมสัมมนาตลอด 1.5 วัน 6 หัวข้อกับ 8 วิทยากรผู้ชี่ยวชาญในแวดวง ได้มาแบ่งปันกันประสบการณ์และร่วมแชร์กันอย่างเต็มที่ เพื่อจุดประกายให้อาจารย์เห็นภาพของโลกการเงินการระดมทุนของธุรกิจสตาร์ทอัพ ซึ่งเป็น        องค์ความรู้ด้านการเงินการระดมทุนรูปแบบใหม่ ของการได้รับเงินทุนจากนักลงทุนประเภท Angel, VC, CVC ตามระยะการเติบโต เพื่อมาช่วยขับเคลื่อนการทำธุรกิจสตาร์ทอัพให้เติบโตและเข้มแข็ง

งานสัมมนาเริ่มต้นโดยดร.กฤษฎา รองผู้จัดการ สายงานพัฒนาความรู้ตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่มาเป็น Keynote ในหัวข้อ The Roles of Universities in Developing Fundraising Contents for Future Entrepreneurs” ซึ่งได้ฝากข้อคิดยิงตรงว่าระบบการจัดการวิชาเรียนรวมถึงเนื้อหาต่างๆ ในปัจจุบันยังก้าวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ยังมีองค์ความรู้และทักษะอีกมากมายที่ผู้ประกอบการสายพันธุ์ใหม่จำเป็นต้องมีในยุคนี้ และถือเป็นภารกิจเร่งด่วนสำหรับคณาจารย์ทั่วประเทศ ในการเสริมสร้างทักษะ โดยเริ่มตั้งแต่การคิดแบบ Design Thinking เข้าใจการทำธุรกิจที่มีเทคโนโลยีเป็นตัวขับเคลื่อน เข้าใจกลยุทธ์ การระดมทุนในโลกสตาร์ทอัพ รวมถึง "ภาวะฝุ่นตลบ" ในแวดวงการลงทุนสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้น โดยนักลงทุน Angel ทั้งหลายที่อาจจะยังไม่เข้าใจหลักการลงทุนและความเสี่ยงในโลกสตาร์ทอัพแบบจริงจัง ปิดท้ายด้วยตัวอย่างหลักสูตรแนวใหม่จาก Stanford MIT Cambridge และการเรียน Online อย่าง Udemy ที่ทำให้มองเห็นมิติการพัฒนาโครงสร้างหลักสูตรแนวใหม่ชัดเจน พร้อมสนับสนุนให้ทุกคนเร่งลงมือทำโดยเริ่มต้นจากการใช้สื่อการเรียนรู้ที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ มอบให้มหาวิทยาลัย

ต่อด้วย Session ที่สองของอาจารย์แนน ผู้เขียนหนังสือโลกการระดมทุนสตาร์ทอัพ ที่ครั้งนี้ได้มาร่วมแชร์ในเรื่อง  Startup Fundraising: Core Content Analysis” ซึ่งมีองค์ประกอบสามส่วนขององค์ความรู้ด้านสตาร์ทอัพ ได้แก่ 1.การเข้าใจนักลงทุน 2.การเตรียมระดมทุน และ3. รายละเอียดในการร่วมทุน (Deal Term) โดย Highlight หัวข้อนี้อยู่ที่คอนเซ็ปต์เรื่อง Smart Money และการฟังสัมภาษณ์คุณ Douglas Abrams เรื่อง Three Mistakes that entrepreneurs should avoid in deal negotiation

ภาคบ่ายกับ Session ของดร.ชินาวุธ จาก DEPA ที่มาเล่าถึงมุมมองของนักลงทุนในหัวข้อ Angel Investment: Fundraising for Seed and Early Stage Startups” ว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาของนักลงทุน พร้อม Case study ที่ทำให้พวกเราเข้าใจได้ทันทีว่าการให้หุ้นนักลงทุนสูงเกินไป รวมถึงการเจรจาข้อตกลงการร่วมทุน โดยไม่ใส่ใจในรายละเอียดส่งผลเสีย และตัดอนาคตสตาร์ทอัพไปอย่างน่าเสียดาย ก่อนจะทิ้งท้ายด้วยข้อคิดน่าฟังที่ว่าเงินทุนสนับสนุนสตาร์ทอัพนั้น แท้จริงแล้วมาจากภาษีประชาชนจึงต้องนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อเติมเต็มช่องว่างเงินทุนสนับสนุนสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้น ซึ่งปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐได้ทำการเชื่อมโยงข้อมูลกันภายในองค์กรต่างๆ มุ่งเน้นนโยบาย ลด ละ เลิก การสนับสนุนผู้ประกอบการสายล่ารางวัล หรือ Granterpreneur พร้อมข้อคิดที่ฝากอาจารย์ให้สอนน้องๆ ที่จะเป็นสตาร์ทอัพไว้ว่า ควรศึกษาข้อมูลโครงการบ่มเพาะ เร่งรัด และ Grant ต่างๆ ให้ดี ทำความเข้าใจหลักการคัดเลือก หลักเกณฑ์การเบิกจ่ายก่อนทำการสมัคร ใช้หลักคิดแบบมาตรฐานสากล เพราะเมื่อน้องๆ มา Pitch เพื่อขอการระดมทุนทาง DEPA ก็ใช้มาตรฐานเดียวกันกับนักลงทุน และยังเชิญนักลงทุนเป็นกรรมการด้วยเช่นกัน

ชั่วโมงครึ่งสุดท้ายก่อนจบสัมมนาในวันแรก จะเป็นช่วง Panel Discussion “When Angels Met Startups” จัดเต็มด้วยหนึ่งในตำนานคุณสุวภา อุปนายกสมาคมนักวางแผนการเงินไทย พร้อม Track record ในการนำบริษัทชั้นนำกว่า 80 บริษัทเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งยังไม่มีเทพท่านไหนมาล้มสถิติได้ คนที่ 2 คุณณัฐวุฒิ หรือคุณหมู OokBee ในหมวกของสตาร์ทอัพและนักลงทุน Early Stage ร่วมด้วย ดร.ชิ ใน Session นี้ ซึ่งพาผู้ร่วมฟังเปิดแนวคิดของการคัดเลือกการลงทุนของสตาร์ทอัพ จากทั้งสามท่าน โดยแต่ละท่านจะมีความแตกต่างทางเทคนิคส่วนตัว แต่ภาพรวมทุกๆ ท่านจะเน้นเฟ้นหาของจริง ทั้งตัวผู้ประกอบการที่จะต้องมีพลังบางอย่างที่ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้ รวมถึง Commitment และ Accountability พร้อมรูปแบบธุรกิจที่เน้นย้ำว่าจะต้องมีความแตกต่างจากสิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบัน และเมื่อเข้าสู่เรื่อง Valuation ทุกๆ ท่านเห็นพ้องต้องกันว่าส่วนสำคัญคือเรื่องของ Demand และ Supply จังหวะและแผนธุรกิจในช่วงเวลานั้นๆ ซึ่งสตาร์ทอัพก็พอทราบ Range valuation ที่เหมาะสม โดยการคุยกับนักลงทุนหลายๆ คนเพื่อให้ได้มุมมองว่า นักลงทุนมองมูลค่าธุรกิจของเราประมาณไหน และสามารถประเมินมูลค่าตัวเองก่อนเบื้องต้น วิธีการง่ายๆ คืออาจจะปรึกษากับพี่ๆ เพื่อนๆ ที่ทำสตาร์ทอัพมาก่อนเป็นแนวทาง ข้อคิดที่น่าสนใจจาก session นี้ยังครอบคลุมถึงการเข้าหานักลงทุน จากประสบการณ์ของคุณหมูที่เริ่มต้นจากการทำโครงการเล็กๆ ร่วมกัน เมื่อจังหวะมาถึงประกอบกับได้ผ่านการร่วมงานจนมีความไว้ใจกันระดับหนึ่ง จึงเป็นที่มาของการร่วมลงทุนนั่นเอง สำหรับคุณสุวภาและ ดร.ชิ ย้ำหนักๆ คือเรื่องการตกลงสัญญาร่วมทุน เป็นที่น่าตกใจว่าสตาร์ทอัพจำนวนไม่น้อย ละเลยกับข้อตกลงร่วมทุนที่ได้รับจาก         นักลงทุนที่มีผลบังคับผูกพันทางกฎหมาย และในหลายๆ ครั้งก็เสียเปรียบกับข้อกำหนดที่สุดท้ายจะทำให้ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพไปต่อไม่ได้เสียเอง

ในวันสุดท้ายเป็นอีก Session ที่สำคัญและน่าสนใจมากๆ โดยวันนี้วิทยากรทุกท่านจะมาในเรื่อง Venture Capital Investment : Fundraising for Growth Startup เริ่มด้วยคุณพจน์ Investment Manager จาก NVest Venture คุณพจน์ ทำให้พวกเราเห็นว่า การเลือกสตาร์ทอัพในระดับ Growth stage มีมิติที่แตกต่างจากการเลือกสตาร์ทอัพในระยะเริ่มต้นอย่างไร ที่แน่ๆ Growth stage ต้องไปได้ด้วยตัวเอง แข็งแกร่งประมาณหนึ่ง แต่ที่ต้องการระดมทุนเพราะต้องการโตให้เร็ว ยึดลูกค้าไว้ให้มากที่สุดถึงจะได้แต้มต่อคู่แข่งแบบกินยาวๆ จากเมื่อวานที่ฟังจากคุณหมูว่าจะต้องสร้างความไว้ใจและรู้จักกับนักลงทุนก่อน ในSession นี้เราได้รู้ว่ากว่าจะฝ่าด่านชนะใจให้คุณพจน์ หรือ VC ลงทุนด้วย ต้องทำงานร่วมกันอย่างน้อยๆ เป็นปี เจอกันเกือบทุกสัปดาห์ แถมยังต้องเจอกระบวนการตรวจสอบข้อมูลอย่างละเอียด ซึ่งจะมีการจัดทั้งทนายและที่ปรึกษากฎหมายมานั่งตรวจกันทุกกระเบียดนิ้ว ที่สำคัญถ้ามีอะไรไม่ชอบมาพากล สตาร์ทอัพก็ฝันสลายไม่ได้ไปต่อทันที สิ่งที่ชอบมากๆ จาก Session คุณพจน์คือการตีแผ่ J Curve วิเคราะห์ Metrics ที่ไม่ใช่ว่าจะเป็น Sales growth เสมอไปเพื่อดูลักษณะ Growth stage จริงๆ การอธิบายเรื่อง Portfolio synergy จากตัวอย่างจริงที่เห็นได้ชัด เจาะลึก VC ไทย VC ต่างชาติ VC เฉพาะทาง CVC และกองทุน Private Equity ให้เข้าใจในมุมมองของความป๋า (จำนวนเงินลงทุน) และมุมมองความเสี่ยงแบบที่เราเข้าใจจริงๆ พร้อมกับเปิดกระบวนท่า ที่สตาร์ทอัพสามารถเติบโตได้ไม่ว่าจะในประเทศ ต่างประเทศ Vertical หรือ Horizontal ก็ตาม ข้อสังเกตต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการจ้างคน ไล่ไปจนถึงแผน Exit เรียกว่าฟังกันแบบไม่กล้าลุกไปไหนเพราะกลัวพลาดช็อตเด็ด

พอเข้าสู่ช่วง Panel: VC True Stories  เกิดเป็นป๋าดัน “ดันให้โต  โชว์ให้ปัง” ยิ่งไม่ทำให้เราผิดหวังในการดึงพลังจากคุณจิรพัฒน์ หรือคุณโตจาก SiriVenture คุณแซมจาก Krungsri Finnovate และคุณพจน์อีกครั้ง ถึงแม้ว่าเราจะพอรู้มาแล้วว่า VC กับ CVC ต่างกันอย่างไร แต่ใน Session นี้ได้เจาะลึกขึ้นไปอีกว่าสำหรับกรณีของ CVC เวลาเลือกสตาร์ทอัพที่มี Synergy กับ Strategic Objectives ของบริษัทแม่นั้นเป็นแบบไหน ต้องมีการตั้ง Investment Thesis เพื่อไม่ให้มั่ว ในรายละเอียดปลีกย่อยนั้น นักลงทุนแต่ละท่านจะมีกลยุทธ์ที่คล้ายกันและแตกต่างกันไปบ้าง ซึ่งความท้าทายของ VC คือต้องค้นหาสตาร์ทอัพที่เหมาะสมสำหรับการร่วมลงทุนให้เจอ รวมถึงการลงทุนในกองทุนต่างประเทศที่เน้นลงทุนในสตาร์ทอัพสายเฉพาะทาง เพื่อคอยช่วย Monitor สตาร์ทอัพเจ๋งๆ อีกทางหนึ่งใน Session นี้เราได้ฟังตัวอย่างการลงทุนที่ประสบความสำเร็จรวมถึงตัวอย่างการลงทุนที่ฝากบาดแผลไว้แบบยากที่จะลืม เลยทำให้เข้าใจจริงๆ ว่า ความเสี่ยงการลงทุนในสตาร์ทอัพไม่เหมือนกับที่นักลงทุนทั่วไปคุ้นเคยจริงๆ เข้าสู่ช่วงคำถาม คำตอบนี่เรียกว่าทุกวินาทีมีค่ามากๆ ไล่กันไปตั้งแต่เรื่องอุปสรรคใน Ecosystem ไทย ที่ยังไม่เป็นที่ต้องตาต้องใจของนักลงทุนสาย VC สักเท่าไหร่ หรือแม้แต่ความแตกต่างที่ทำให้เรายังไม่เห็น Unicorn ในประเทศไทย เรื่องของรูปแบบการสนับสนุนสตาร์ทอัพของมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ พร้อมย้อนมองมาที่ในประเทศไทยที่อาจจะยังขาดความชัดเจนและ Incentive ที่เหมาะสมกับเรื่องของ IP จบท้ายได้น่าคิดกับทักษะที่ต้องเรียนและเตรียมตัวถ้าอยากจะเป็น VC พี่ๆ ทั้งสาม มองว่าพื้นฐานทางการเงินเป็นแค่ส่วนหนึ่งที่จะทำให้การเข้าใจเรื่องการประมาณการง่ายขึ้น แต่ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือการหาข้อมูลติดตามข่าวสารทุกๆ ด้านที่อยู่รอบตัวเราแบบทำยังไงไม่ให้โดนสตาร์ทอัพหลอกขายฝัน

สรุป Key words สำคัญจาก Session นี้คือ

  • “The Right Investors”  นักลงทุนเลือกสตาร์ทอัพ แต่ใน Growth stage สตาร์ทอัพต้องเป็นฝ่ายเลือกนักลงทุน
  • “Smart Money”  การร่วมทุนไม่ได้มองแค่เงินลงทุนหรือ Valuation สูงแค่อย่างเดียว เราควรดูด้วยว่านักลงทุนจะช่วยสนับสนุนต่อยอดให้สตาร์ทอัพเติบโตไปได้อย่างไร
  • “Today Students - Tomorrow Entrepreneurs” การพัฒนาลูกศิษย์ในวันนี้ เพื่อให้มีทักษะพร้อมเป็นผู้ประกอบการพันธุ์ใหม่ในวันหน้า เป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญสำหรับการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย

สรุปโดย : ดร.ธนรรภรณ์ เศรษฐ์จินดา (อ.แนน)

หรือแชร์บทความ

แท็กที่เกี่ยวข้อง :

การระดมทุน
การเติบโตของธุรกิจ
เคล็ดลับทำธุรกิจ

บทความก่อนหน้า

30 สิ่งที่สตาร์ทอัพควรรู้เมื่อเริ่มต้นทำธุรกิจ

บทความถัดไป

“คน” ปัจจัยความสำเร็จของธุรกิจ