บทความ

>

เรียนรู้จาก Steve Blank เจ้าพ่อ Lean Startup

เรียนรู้จาก Steve Blank เจ้าพ่อ Lean Startup

HIGHLIGHT :

เรียนรู้วิธีคิด ประสบการณ์ และคำแนะนำของ Steve Blank ที่มีต่อสตาร์ทอัพ อาทิ อุปสรรคสำคัญที่ทำให้สตาร์ทอัพไม่ประสบความสำเร็จ แนวทางและวิธีการที่สตาร์ทอัพจะสามารถแข่งขันกับองค์กรใหญ่ รวมถึงการเรียนในมหาวิทยาลัย จะช่วยสร้างนวัตกรรมและผู้ประกอบการได้อย่างไร

เวลาในการอ่าน  5  นาที

Steve Blank ได้รับการยกย่องให้เป็นบิดาแห่งผู้ประกอบการยุคใหม่ (Modern Entrepreneurship) และต้นตำรับ Lean Startup เขามีประสบการณ์ในการทำธุรกิจและลงทุนขยายธุรกิจอย่างต่อเนื่อง (Serial Entrepreneur) และเป็นผู้สอนในมหาวิทยาลัย    ชั้นนำอาทิ Stanford, Columbia, UC Berkeley

นิตยสารฟอร์บส์จัดอันดับให้เป็น 1 ใน 30 บุคคลทรงอิทธิพลในแวดวงเทคโนโลยีในปี 2556 และยังมีชื่อติดหนึ่งใน “ผู้เชี่ยวชาญแห่งนวัตกรรม” ที่จัดอันดับโดยนิตยสารฮาร์วาร์ดบิสสิเนส รีวิวในปี 2555

เมื่อเร็วๆ นี้ ทางสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA) ได้เปิดตัว “สถาบันส่งเสริมวิสาหกิจดิจิทัลเริ่มต้น หรือ Digital Startup Institute” และเชิญผู้ประกอบการนวัตกรรมที่มีชื่อเสียงระดับโลกอย่าง Steve Blank มาบรรยาย มีคำแนะนำหลายอย่างที่น่าสนใจในการเป็นผู้ประกอบการธุรกิจสตาร์ทอัพที่ประสบความสำเร็จ

อุปสรรคอะไรที่ทำให้สตาร์ทอัพไม่ประสบความสำเร็จ

ความผิดพลาดที่ใหญ่สุดของสตาร์ทอัพคือ การไม่ออกไปสัมผัสและเข้าใจลูกค้า คนทำสตาร์ทอัพส่วนใหญ่มักมีความมุ่งมั่นและเชื่อในความคิดที่สร้างขึ้นด้วยสมมติฐานของตนเอง แต่ไม่ได้ทดลองใช้และรับคำวิจารณ์ ติชมจากลูกค้าอย่างแท้จริง ทำให้ไม่สามารถตอบสนองได้อย่างตรงใจ

นอกจากนี้ สตาร์ทอัพในไทยและเอเชียส่วนใหญ่ได้แรงบันดาลใจจากความสำเร็จในซิลิคอนวัลเลย์ ทำให้เกิดการเลียนแบบ (Copy) ธุรกิจในลักษณะเดียวกัน มากกว่าการมองถึงปัญหาที่เกิดขึ้นในระดับท้องถิ่น ส่งผลให้หลายธุรกิจประสบความล้มเหลว

อย่างไรก็ดี หลายธุรกิจมีการปรับตัวที่น่าชื่นชมทำให้ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ การแข่งขันระหว่าง Uber และ Grab ในภูมิภาคอาเซียน แม้ว่ารูปแบบของธุรกิจจะมีแนวคิดเดียวกันคือ Sharing-Ride แต่ Grab กลับมีความเข้าใจในความเป็นท้องถิ่นมากกว่า Uber เช่น การสร้าง Grab Bike ที่เป็นการขนส่งด้วยรถจักรยานยนต์ที่นิยมในภูมิภาคนี้และไม่มีในซานฟรานซิสโก มีการต่อยอดสู่การสั่งอาคารด้วย Grab Food และนำข้อมูลที่มีมหาศาลปล่อยสินเชื่อด้วย Grab Finance

 

สตาร์ทอัพจะแข่งขันกับองค์กรขนาดใหญ่ได้อย่างไร

สตาร์ทอัพมีข้อเสียเปรียบในการแข่งขันกับองค์กรขนาดใหญ่ที่มีทรัพยากรมากกว่า หากทำธุรกิจในรูปแบบเดียวกันคงไม่สามารถแข่งขันได้ และยากที่จะประสบความสำเร็จ

หากคิดจะแข่งขันกับองค์กรขนาดใหญ่ สตาร์ทอัพต้องหาจุดแข็งและความแตกต่างของตนเอง

จุดแข็งของสตาร์ทอัพคือ ความยืดหยุ่น เข้าใจในสิ่งใหม่ๆ ได้ดีและรวดเร็วกว่าองค์กรที่มีขนาดใหญ่

องค์กรขนาดใหญ่มักมีผู้เชี่ยวชาญและที่ปรึกษาในธุรกิจ ซึ่งต้องวางแผนงาน กำหนดทิศทางในระยะยาว การดำเนินการจึงมีความล่าช้าขาดความยืดหยุ่น ในขณะที่สตาร์ทอัพมีข้อได้เปรียบในความมีอิสระทางความคิดสร้างสรรค์ ไม่ต้องอยู่ในกรอบ และมีความยืดหยุ่น สามารถทดลองทำสิ่งแปลกใหม่เพื่อตอบสนองตลาดได้

 

Steve Blank มีข้อแนะนำในการแข่งขันกับองค์กรขนาดใหญ่ ดังนี้

ข้อแรก ต้องสร้างความต่างด้วยราคาที่ถูกกว่า ผลิตภัณฑ์ที่ดีกว่า และบริการที่รวดเร็วกว่า

ข้อสอง ต้องเข้าใจผู้บริโภค มองเห็นโอกาสและช่องว่างทางการตลาดที่ไม่มีใครเคยทำมาก่อน ซึ่งองค์กรขนาดใหญ่อาจไม่สามารถทำได้ด้วยข้อจำกัดด้านวัฒนธรรม การควบคุมตรวจสอบภายใน ความเชื่องช้าในการทำงาน

ข้อสาม ต้องเข้าใจการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลก มองแนวโน้มที่จะเกิดขึ้น และสร้างผลิตภัณฑ์ที่ตอบสนองสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตก่อนผู้อื่น โดยเน้นการนำเสนอสิ่งที่ดีกว่าให้ผู้บริโภค

 

เมื่อสตาร์ทอัพสร้าง Disruption แล้วองค์กรขนาดใหญ่จะรับมือกับกระแส Disruption ได้อย่างไร

Disruption ไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ และเกิดขึ้นกับธุรกิจตลอดเวลาในแต่ละอุตสาหกรรม เช่น สมัยก่อนเรามีจดหมาย โทรเลข ต่อมากลายเป็น อีเมล โทรศัพท์ แต่ปัจจุบันโลกมีการพัฒนาที่รวดเร็ว การรับรู้ข่าวสารเชื่อมต่อกันหมด เราจึงเห็นการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นพร้อมกันในหลายอุตสาหกรรม ทำให้เกิดความตื่นตระหนก

การเปลี่ยนแปลงในประเทศไทยอาจยังเห็นไม่ชัด เนื่องจากมีกลไกการปกป้องอุตสาหกรรมจากภายนอก แต่หากโลกภายนอกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและเราไม่พร้อมรับมือ จะทำให้เสียเปรียบในการแข่งขันและยากที่จะอยู่รอดในอนาคต

ในอเมริกาจะมีคำที่เรียกการป้องกันตัวเองว่า Rent-Seekers คือ การสร้างธุรกิจตามกฎหมายที่เอื้อให้ทำได้ ทำให้เกิดการจำกัดกรอบความคิด ผลสุดท้ายจะไม่เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ

ดังนั้นการรับมือกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกที่ดีที่สุด คือ การสร้างนวัตกรรมภายในองค์กรขนาดใหญ่เพื่อให้รู้เท่าทัน และสามารถปรับตัวตอบสนองการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นได้ทัน

การสร้างนวัตกรรมในองค์กรขนาดใหญ่เป็นเรื่องที่ไม่ง่าย ต้องอาศัยบุคลากรที่มีแนวคิดในการเป็นผู้ประกอบการ สามารถผลักดันไอเดียให้ผ่านกระบวนการตัดสินใจภายในองค์กรให้เกิดการสร้างผลิตภัณฑ์ได้ ในขณะเดียวกันองค์กรบางแห่ง อาจใช้วิธีเลือกซื้อนวัตกรรมจากภายนอกหรือเป็นพันธมิตรทางธุรกิจในสร้างการเติบโตให้แก่บริษัท

อีกรูปแบบหนึ่งที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน คือ การตั้งหน่วยงานในลักษณะที่เป็น Corporate Venture Capital (CVC) เพื่อลงทุนในผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ๆ ที่เหมาะกับธุรกิจของบริษัท หรืออาจเป็นการลงทุนเน้นผลกำไรเข้าบริษัทเพื่อสร้างรายได้

 

บทบาทของมหาวิทยาลัยช่วยสร้างนวัตกรรมและผู้ประกอบการอย่างไร

องค์กรขนาดใหญ่หรือแม้แต่สตาร์ทอัพ ไม่สามารถคิดค้นนวัตกรรมเองได้ทั้งหมด ล้วนแต่อาศัยพื้นฐานจากงานวิจัยในมหาวิทยาลัยและนำมาต่อยอดในเชิงพาณิชย์

มหาวิทยาลัยชั้นนำทำหน้าที่ถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านการทำข้อตกลงการวิจัยร่วมกับบริษัทขนาดใหญ่และให้ผลงานวิจัยเป็นลิขสิทธิ์ทางการค้า ทำให้นักวิจัยได้มีโอกาสสัมผัสการทำงานในเชิงพาณิชย์และทำรายได้จากงานวิจัย

ตัวอย่างในสหรัฐอเมริกามีองค์กร NSF Innovation Corps (I-Corps) ทำหน้าที่เป็นเครือข่ายให้ทุนสนับสนุนนักวิจัยในห้องทดลองให้สามารถขยายการทำงานในเชิงพาณิชย์ และสนับสนุนการเพิ่มทักษะการเป็นผู้ประกอบการด้วยการให้คำแนะนำการนำผลงานออกสู่ตลาดในเชิงพาณิชย์และการบริหารองค์กร

I-Corps ช่วยสร้างนักวิจัยให้เป็นส่วนหนึ่งในกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่เน้นเพียงการสร้างผลิตภัณฑ์ตามความต้องการของนักการตลาด

ในการสร้างผู้ประกอบการ มหาวิทยาลัยมีหน้าที่สร้างสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการคิดไอเดียใหม่ๆ มีความยืดหยุ่นในการสร้างหลักสูตรและวิชาการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับทักษะที่จำเป็นในอนาคต จะช่วยสร้างผู้ประกอบการที่มีแนวคิดขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมตั้งแต่เริ่มต้น

 

บทสรุป

จะเห็นได้ว่าสิ่งที่ Steve Blank พยายามจะเน้นย้ำมาโดยตลอดคือ การสร้างผลิตภัณฑ์ที่ตรงใจลูกค้าและมีความแตกต่างจากสิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบัน สตาร์ทอัพต้องใช้ความคล่องตัวที่มีอยู่ ทดลองทำตามไอเดียที่คิดขึ้นมาใหม่ และทำซ้ำจนตอบสนองกลุ่มลูกค้าในระดับเกินความคาดหมายจึงสามารถขยาย (Scale) จนประสบความสำเร็จได้


แหล่งข้อมูลอ้างอิง
https://techsauce.co/saucy-thoughts/a-conversation-with-steve-blank-father-of-modern-entrepreneurship/
https://steveblank.com/
 
เขียนโดย : พงศ์ปิติ เอกเธียรชัย
ผู้จัดการ
บริษัท ไลฟ์ฟินคอร์ป จำกัด (LiVE)

หรือแชร์บทความ

แท็กที่เกี่ยวข้อง :

Lean Startup
Disruption
เคล็ดลับทำธุรกิจ
กรณีศึกษา

บทความก่อนหน้า

Make a Pitch like a SHOW

บทความถัดไป

Growth Hacking...แค่การตลาดสร้างกระแสเท่านั้นหรือ?