บทความ

>

The Fourth Industrial Revolution ยุคแห่งการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4

The Fourth Industrial Revolution ยุคแห่งการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4

ยุคแห่งการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4

เรากำลังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 การปฏิวัติ จะแสดงผ่านการเปลี่ยนแปลงที่ฉับพลันและรุนแรงซึ่งจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างลึกซึ้งในระบบเศรษฐกิจและโครงสร้างทางสังคมต่างๆ โดยสามารถที่จะพลิกวิถีและวิธีที่เราใช้ชีวิต

การปฏิวัติในครั้งนี้ช่วยสร้างความหวังใหม่อันเรืองรองให้เกิดขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็อาจสร้างหายนะใหญ่หลวงให้เกิดขึ้นได้เช่นกัน แต่ในความจริงก็ยังไม่สามารถสรุปได้ถึงขนาดนั้น ความเร็วและขอบเขตของการปฏิวัติในครั้งนี้เพราะมันเพิ่งเริ่มต้นขึ้น ลองจินตนาการถึง Smart Phone ที่ทำให้คนหลายพันล้านคนสามารถเชื่อมต่อกันได้โดยง่าย เกิด Big Data และการประมวลผลข้อมูลได้อย่างมากมายแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

นอกจากนี้ยังมีการคิดค้นและทำให้เกิดการไหลรวมของเทคโนโลยีที่ครอบคลุมงานด้านต่างๆเช่น ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI)  หุ่นยนต์ อินเตอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (Internet of Things: IoT) ยานยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติ เครื่องพิมพ์สามมิติ นาโนเทคโนโลยี เทคโนโลยีชีวภาพ วัสดุศาสตร์ การสำรองพลังงาน และคอมพิวเตอร์ระบบควอนตัม เป็นต้น แม้ว่าเทคโนโลยีเหล่านี้จะอยู่ในขั้นต้นแต่ก็ก้าวหน้าไปมาก ถึงขั้นที่เริ่มสร้างและเสริมศักยภาพให้กันและกันทั้งในมิติกายภาพ ดิจิทัล และชีวภาพ

หลังจากที่เมื่อ 10,000 ปีก่อนที่มนุษย์พัฒนาเทคโนโลยีการเลี้ยงสัตว์ การปลูกพืช การขนส่ง การสื่อสาร ทำให้ผลิตอาหารได้คราวละมากๆ เรียกว่า เป็นการปฏิวัติเกษตรกรรม ส่งผลให้เกิดชุมชนเมือง อารยธรรมต่างๆ ตามลุ่มแม่น้ำต่างๆ ในคราวนี้ Productivity สินค้าเกษตรของโลกก็ถูกยกระดับขึ้นมาได้อย่างชัดเจน

การปฏิวัติอุตสาหกรรม 1.0

ยุคนี้เกิดขึ้นประมาณ ค.ศ. 1760-1840 มีการสร้างรถไฟ และเครื่องจักรไอน้ำ เป็นสิ่งกระตุ้นให้เกิดการผลิตด้วยเครื่องจักร

การปฏิวัติอุตสาหกรรม 2.0

ยุคนี้อยู่ระหว่างปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีการคิดค้น ระบบสายพานการผลิต รวมทั้งการคิดค้นกระแสไฟฟ้า

การปฏิวัติอุตสาหกรรม 3.0

เริ่มต้นในทศวรรษ 1960 มีการปฏิวัติคอมพิวเตอร์ เพราะมีพัฒนาสารกึ่งตัวนำ เมนเฟรมคอมพิวเตอร์ และในทศวรรษ 1970,1980 มีการพัฒนาคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล และในทศวรรษ 1990 มีการพัฒนาระบบอินเทอร์เน็ต

การปฏิวัติอุตสาหกรรม 4.0

ซึ่งเรากำลังอยู่ในขั้นเริ่มต้นตั้งแต่ปี 2000 เป็นต้นมา โดยมีลักษณะเด่นคือ ระบบอินเทอร์เน็ตทีแพร่หลายมากขึ้น มีการพัฒนาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องเช่นเซ็นเซอร์ที่มีขนาดเล็กลงแต่ทรงพลังมากขึ้น และมีราคาที่ถูกลง รวมทั้งมีการคิดค้นปัญญาประดิษฐ์และจักรกลเรียนรู้ (Machine Learning:  ML)

 

Digital Technologies ที่กำลังเกิดขึ้นในยุคใหม่นี้จะมีความซับซ้อนและบูรณาการกันได้ดีมากกว่าเดิม ส่วนในการผลิต เทคโนโลยีจะเข้าไปช่วยทำให้เกิด “โรงงานอัจฉริยะ” ที่ระบบการผลิตทั้งที่เป็นกายภาพและระบบเสมือนทำงานร่วมกันได้อย่างยืดหยุ่น ยอกจากนี้เรายังพบการพัฒนาที่ก้าวหน้ากว่ายุคใดในอดีต เช่น การจัดลำดับพันธุกรรม นาโนเทคโนโลยี พลังงานทดแทน คอมพิวเตอร์ระบบควอนตัม เป็นต้น จะเกิดการปฏิสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีทั้งในด้านกายภาพ ดิจิทัล และชีวภาพ

ความเร็วของนวัตกรรมใหม่ถ้าใช้ได้ดีก็จะแพร่กระจายเร็วกว่าที่เคยเป็น แต่ก็อาจล้าสมัยได้เร็วเช่นกัน นวัตกรรมที่ประสบความสำเร็จก็จะให้ผลตอบแทนต่อขนาดที่น่าประทับใจ จะเป็นยุคที่ผู้บริโภคดูจะได้ประโยชน์สูงสุด เพราะนวัตกรรมมุ่งไปตอบโจทย์ Pain Points ของผู้บริโภค

แต่สิ่งท้าทายจะอยู่ที่ด้าน Supply ที่ผู้ผลิตต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตไปจากที่คุ้นเคย และแรงงานก็ต้องปรับ Labor Skills ใหม่ให้ไปได้กับ การปฏิวัติอุตสาหกรรม 4.0 ในครั้งนี้


Credit : The Fourth Industrial Revolution, Klaus Schwarb
แปลโดย : ศรรวริศา เมฆไพบูลย์
สรุปโดย : ดร.กฤษฎา เสกตระกูล
มิถุนายน 2561

หรือแชร์บทความ

แท็กที่เกี่ยวข้อง :

ปฏิวัติอุตสาหกรรม
นวัตกรรม
เทคโนโลยี

บทความก่อนหน้า

ปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ทำให้ Startups ประสบความสำเร็จ

บทความถัดไป

The Fourth Industrial Revolution: Impacts on Employment